Zondag 1 juni 2003

De foto op het bordes: barsten nu al zichtbaar

Kent u die reclame? ‘Ze hebben alleen maar matglas, dat zien ze meteen. Kijken we even verder’. Een grote haai zwemt naar het glas, waar steeds meer barsten in te zien zijn. Actie wordt er niet ondernomen, alleen maar gepraat.
Kijkend naar de foto van het nieuwe kabinet zijn de eerste barsten al te zien. In ingezonden brieven wordt al terecht opgemerkt, dat iedereen een andere kant uitkijkt. Van eenheid geen sprake. Geen ‘neuzen in dezelfde richting’.

Boeggolf ziet drie barsten in de foto:De Koningin praat met Zalm i.p.v. met premier Balkenende; wie is de echte leider? Thom de Graaf is nu al beducht voor een dolk in de rug, maar Henk Kamp staat in zijn dode hoek De Geus van Sociale Zaken laat het hoofd nu al hangen: dit gaat hij niet meemaken
De eerste beleidsproblemen doemen ook al op:Er is nog minder geld dan berekend in het regeerakkoord De drie partijen zijn het niet eens over een referendum over Europa De ingrepen in de sociale zekerheid zijn nog niet allemaal bekend, die zijn bewust vaag gehouden; wat gebeurt er als alles duidelijk wordt? Als ontkoppelen ‘financieel onvermijdelijk’ wordt?
Meerderheid in Tweede Kamer
De eerste gelegenheidscoalitie is al ontstaan in de Tweede Kamer. Klein rechts, SGP en ChristenUnie, steunen CDA en VVD tegen een referendum over Europa. Dat ziet D66 misschien één keer door de vingers, maar beslist niet vaak.
Aandacht voor D66
D66 heeft nu alle aandacht gekregen in de media, waar ze bij de januariverkiezingen zo op gehoopt hadden. Zodra dat wegebt zullen er nieuwe spanningen ontstaan om ‘zichtbaar’ te blijven.
Verandering!

Onvermijdelijk zullen er nieuwe partijen gaan ontstaan de komende maanden. In afwachting van wederom een spoedige val van een kabinet. LN wordt al opgeheven. De LPF wordt in stand gehouden door geld van enkelen, zou zonder dat ook al verdwenen zijn.
Dit kabinet vormt net als Paars II een perfecte voedingsbodem voor nieuwe partijen, nieuwe mensen, nieuwe denkbeelden. Wie stapt in het gat? Toch Herman Heinsbroek, die zeurt tenminste niet over hogere salarissen voor ministers…
Het kan allemaal, want de gevestigde politiek denkt toch dat er geen tweede Fortuyn zal opstaan. Hopelijk blijft Wouter Bos meer bij de les dan Hans Dijkstal.

Maandag 14 april 2003

De politiek gaat weer ergens over: Balkenende
Het CDA heeft de formatie stuk laten lopen. Nu de commentatoren en de publieke opinie die mening is toegedaan, lijkt het CDA niet eens meer de schijn op te willen houden.

Balkenende speelt het heel scherp in Netwerk op zondagavond (13 april) door expliciet te verwoorden dat hij en het CDA automatisch aan elkaar verbonden zijn. Kennelijk vindt hij het noodzakelijk dat te benadrukken. Met als argument voor de groep twijfelaars, dat weinig premiers zo’n zwaar jaar achter de rug hebben gehad als hij.

Een goede vertaling is zo gauw niet voor handen, in het Engels is het ‘rise to the occasion’. Als de omstandigheden erom vragen, kan iemand in zijn rol groeien. Balkenende heeft bewezen dat niet te kunnen. Resultaten uit het verleden lijken in dezen wel degelijk een goede voorspelling voor de toekomst. In Netwerk komt hij niet overtuigend over, eerder verwaand.

Opmerkelijk is het, dat Bos hier wel van lijkt te profiteren; hij wint aan sympathie. Hij was er ook snel bij in de live actualiteitenrubrieken. En hij heeft bijvoorbeeld bij Barend & van Dorp oprechte emotie laten zien, de woede droop van het scherm. Opeens speelde onervarenheid geen rol meer.

Bij Zalm speelde nervositeit in de campagne een belangrijke rol. Wellicht was het de klok: de dagen tikten weg dat hij nog mocht roken. Na de verkiezingen zou hij stoppen. Inmiddels is dit een gepasseerd station. Zalm is weer rokend gesignaleerd en mogelijk doet het hem goed. Bij Netwerk geen spoortje nervositeit te bekennen. Krachtig en ter zake kundig zat hij aan tafel. Streng bijna, maar dat siert hem.
Er is weer iets om ons tegen af te zetten: Jan Peter Balkenende.

Bos voelt zich de Boss

Het demissionaire kabinet van CDA-VVD-LPF heeft een typisch Nederlands standpunt ingenomen: het gedoogt de actie tegen Irak van amerika en Engeland, maar wil er niet bij betrokken zijn. Dit alles ingegeven om tegemoet te komen aan de wensen van de PvdA in de formatie.

Gedogen leidt tot niets. De politiek behoort duidelijk te zijn. Niet iedere 5 minuten van mening veranderen, maar een duidelijke lijn volgen. De PvdA heeft iedereen laten geloven, dat het akkoord zou gaan met slechts 'politieke'en geen militaire steun. Later kwam Bos hierop terug en gaf aan dat geen enkele steun acceptabel is. Het kabinet moest het standpunt kiezen.

Het resultaat voor de formatie is al wel helder: CDA-PvdA gaat nu niet lukken. Eigenlijk was dat bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten al duidelijk. De fractievoorzitters hadden toen al geen vertrouwen in elkaar, dat knetterde van het scherm af.

Welk spel speelt Bos? Gespeculeerd wordt dat hij over enkele weken weer terug is aan de onderhandelingstafel, alleen althans als de oorlog voorspoedig verloopt. Dan heeft hij zijn handen niet vuil gemaakt. Dat is opportunisme pur sang. En een signaal, dat de PvdA wegloopt voor verantwoordelijkheid en de moeilijke keuzes niet durft te maken. En moeilijke keuzes zijn er meer dan Irak alleen.

Het kan ook pure machtspolitiek zijn. Het enige wat niet gelijk opkomt is een oprechte overtuiging dat Bos tegen de oorlog is. Een gedachte die nog wel opkomt bij Marijnissen. Bos heeft teveel gemengde signalen afgegeven, dat hij graag wil regeren en bereid is daarvoor compromissen te sluiten. Mogelijk is dat nu juist het probleem: de PvdA wil teveel van haar eigen standpunten doordrukken in de formatie en is bereid daar heel ver voor te gaan.

Wat het debat van vanavond in ieder geval aantoont, is dat Nederland iets mist. Namelijk de mogelijkheid om op ieder moment de debatten te volgen in de Tweede Kamer. Niet alleen via radio, maar met beeld. Bij voorkeur op tv, in ieder geval via internet.

Het is nogig om te zien hoe zelfverzekerd Bos zich voelt, hoe Maxime Verhagen zich in bochten wringt om Bos te plezieren en hoe dodelijk vermoeid Balkenende is.

Zondag 24 augustus 2003

Hoe vertel je slecht nieuws: blijf lachen

Het kabinet is er uit. Rond de vier miljard euro extra bezuinigen. De onderhandelingen waren zwaar, maar “fair”. Zo vertelde minister na minister lachend op tv. Niemand weet nog waar ‘ie aan toe is, maar het kabinet ging afgelopen vrijdag samen dineren om aan de teamspirit te werken. Gelukkig steunt nog iemand de horeca, want die heeft het al zo zwaar.

Ministers die lachend vertellen dat de onderhandelingen ‘fair’ zijn verlopen. En na een aantal ingrijpende bezuinigingen, die echte mensen echt pijn gaan doen, nog ongegeneerd eetlust tonen. Hoe goed ze het ook met elkaar getroffen mogen hebben, geloofwaardig is het niet meer. Wie durft dat aan de kaak te stellen?

De oppositie? Nauwelijks. Bijna alle maatregelen waren in de onderhandelingen met de PvdA al eens ter sprake gekomen. Wouter Bos kan nauwelijks met open vizier de aanval openen. Al denkt Boeggolf dat Bos zich meer ingeleefd zou hebben in de mensen die getroffen worden door de maatregelen. Hij zou waarschijnlijk het land ingetrokken zijn om het uit te leggen en het debat hebben aangedurfd.

Toch lijkt het kabinet het op de korte termijn handig te doen. Er wordt veel geschreven over de bezuinigingen. Maar na een paar dagen zie je de ondertoon al veranderen. Tsja, eigenlijk is het wel nodig. Het kabinet heeft geen keuze, we worden tenminste weer geregeerd.
En door nergens specifiek over te worden, wordt er volop gespeculeerd. Bijna alles wat je zou kunnen bedenken, wordt wel ergens behandeld. Dan kan het alleen maar meevallen. Iedereen is er dan al aan gewend en iedere maatregel die toch niet ingevoerd hoeft te worden, kan als grote winst worden bijgeschreven.

Waar doet het dan pijn? We worden aan het lijntje gehouden. Hofland vat dat samen in de NRC van dit weekend: ‘gewoon duidelijkheid met daadkracht is goed genoeg’. Geen Nederlandse politicus die zich op dit moment hieraan ‘schuldig’ maakt.

Op de radio werd Bert Bakker, financieel woordvoerder van D66, bij twee zenders geïnterviewd. Op de ene zender mocht hij zonder meer zijn verhaal doen. Hij had een krachtige, fluctuerende stem. Hij leek zelfs even duidelijk. Op de andere zender werd hem het vuur nader aan de schenen gelegd.

Zijn stem verschrompelde en er vielen pijnlijke stiltes. Van de duidelijkheid was niets meer over. Het pakket maatregelen bleek toch moeilijk te verdedigen. Wat dan resteert is blijven lachen. Dat heeft de laatste mediatraining de politici waarschijnlijk geleerd.
In verkiezingstijd heette het, dat Gerrit Zalm nooit meer lachte zoals vroeger. Toen hij nog minister was van Financiën onder Wim Kok. Wat was er toch met hem gebeurd? Na de stukgelopen formatie tussen CDA en PvdA zag iedereen Zalm weer opleven. Nu is hij weer minister van hetzelfde departement.

Maar geachte minister Zalm: met de maatregelen die u nu afkondigt, maakt het lachen u ongeloofwaardig. Dat gaat zich wreken, voordat de vier jaar zijn vol gemaakt. Mede door de goede teamspirit zijn vooraanstaande commentatoren nu de mening toegedaan, dat het kabinet de rit gaat uitzitten.

Boeggolf deelt die mening niet.

Blix: Boegbeeld van een in zichzelf gekeerde
organisatie.

In de diplomatieke strijd rond Irak is er één persoon die keer op keer probeert alles en iedereen te vriend te houden. De leider van de wapeninspecties stelt rapportages op, waar voor iedereen in te lezen is wat die erin wil lezen.
Nu kun je zeggen dat dit knap is, de vraag is of de wereld hiermee gediend is.

Persbureau AP heeft documenten ter beschikking , waaruit blijkt dat Irak nog 10.000 liter Anthrax heeft. Dan is de vraag gerechtvaardigd waarom Blix dit niet heeft opgenomenin zijn laatste rapportage.
Een rapport, dat een dag voor de onthulling van AP is uitgebracht. Heeftn AP beter bronnen dan Blix of speelt er iets anders?

Een paar dagen later meldt een Engelse krant een onbemand vliegtuig van Irak, waar nog niemand van gehoord had. Wie draait er aan de nieuwskraan over de bewapening van Irak? De wereld kijkt naar Blix als enig objectief kanaal.

Maar is Blix zelf niet verworden tot een politiek speler. Namens de VN, die geen standpunt durft in te nemen.
Is het niet vreemd dat door de vrije pers meer belanghebbende feiten worden geopenbaard dan door een inspecteur, van wie de hele wewreld verwacht dat hij onafhankelijk is?

Feiten lijken van ondergeschikt belang te worden. Irak was bewezen schuldig. De eerste Golfoorlog en de eerste inspecties volgend op die eerste oorlog hebben dat aangetoond. Het is aan Irak om aan te tonen dat het niet langer een gevaar vormt voor haar omgeving. Irak laat niet zien waar zeer gevaarlijke biologische en chemische wapens zijn gebleven.

En Blix spreekt niet uit dat Irak in gebreke blijft. De VN is meer met zichzelf bezig dan dat het doet waarvoor het is opgericht: internationaal recht. Het is een raadsel waarom er over Irak zoveel waarde wordt gehecht aan het oordeel van de VN.